قوانین احداث نیروگاه

هر شخص حقیقی یا حقوقی که تمایل به سرمایه گذاری در زمینه احداث نیروگاه های تواید پراکنده(CHP) داشته باشد، باید نسبت به قوانین مصوب در این زمینه آگاهی و به آن عمل نماید.

نکته قابل توجه در احداث مولد های مقیاس کوچک،استفاده از موتور ژنراتورهایی می باشد که طبقه دستورالعمل توسعه مولد مقیاس کوچک تاییدیه های مربوط به وزارت نیرو را اخذ کرده باشد.

 

آیین نامه اجرایی شرایط و تضمین خرید برق موضوع بند ماده ( ۲۵ ) قانون برنامه چھارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرھنگی جمھوری اسلامی ایران

 

ماده ۱ اصطلاحات و مفاھیم به کار رفته در این آیین نامه در معانی مشروح زیر به کار می روند:
الف_ عرضه کننده: شخص حقیقی یا حقوقی که تمام یا بخشی از ظرفیت تولیدی یک یا چند نیروگاه را در اختیار دارد و برق تولیدی آن را به بازار عمده فروشی می فروشد و یا از طریق شبکه برق کشور به مصرف کننده مورد نظر خود تحویل می دھد.
ب_ مصرف کننده: شخص حقیقی یا حقوقی که تمام و یا بخشی از برق مورد نیاز خود را از عرضه کننده و یا به طور مستقیم از بازار عمده فروشی خریداری می نماید.
پ_ مدیریت شبکه: شرکت مدیریت شبکه برق ایران.
ت_ توانیر: شرکت مادر تخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر).
ث_ استانداردھای فنی: مشخصات و شرایط فنی که به منظور اطمینان از عملکرد صحیح شبکه برق توسط وزارت نیرو ابلاغ و چگونگی برقراری اتصال نیروگاھھا و مصرف کنندگان به شبکه برق کشور و حفاظت از بھره برداری از شبکه و تاسیسات متصل به آن را تعیین می کند.
ج_ ھزینه اتصال به شبکه برق: ھزینه ھای تکمیل و یا تقویت شبکه برق به منظور فراھم کردن امکان اتصال یک واحد تولید و یا مرکز مصرف به شبکه برق کشور طبق استانداردھای فنی. ھزینه اتصال به شبکه برق با توجه به شرایط شبکه و موقعیت محل اتصال و مشخصات فنی تولید و یا مصرف موردنظر، بر اساس دستورالعملھای مصوب وزارت نیرو تعیین و توسط متقاضی به شرکت برق منطقه ای ذی ربط پرداخت می شود.
چ_ تعرفه پشتیبان: تعرفه ای که شرایط و ھزینه استفاده از پشتیبانی شبکه برق کشور را برای مصرف کننده ای که برق مورد نیاز خود را تولید و یا از عرضه کننده مورد نظر خود تأمین می نماید، مشخص می کند.
ح_ ترانزیت: تزریق انرژی به شبکه در یک نقطه و دریافت ھمان میزان انرژی، پس از کسر تلفات شبکه برای انجام آن، در یک نقطه دیگر.
خ_ قیمت سوخت نیروگاھی: نرخی است که مراجع قانونی برای سوخت مصرفی نیروگاھھایی که برق تولیدی خود را از طریق شبکه برق کشور برای مصرف در داخل کشور عرضه می نمایند، تعیین می کنند.
د_ مقررات بازار برق ایران: مجموعه دستورالعملھایی که وزارت نیرو به استناد قانون سازمان برق ایران، قانون تأسیس وزارت نیرو و مفاد این آیین نامه، در خصوص خرید و فروش برق توسط و یا از طریق مدیریت شبکه، تصویب و ابلاغ می نماید.
ذ_ بازار عمده فروشی: خرید و فروش انرژی برق مورد نیاز شبکه برق کشور با استفاده از ساز و کار رقابتی توسط مدیریت شبکه.
ر_ خدمات جانبی: سایر خدماتی که علاوه بر تولید انرژی برای عرضه برق مطمئن در شبکه مورد نیاز است، ھمچون ذخیره تولید، کنترل فرکانس، تولید توان رآکتیو. کل انرژی تحویلی آنھا » بر « کل پرداختی به نیروگاھھای حرارتی فعال در بازار عمده فروشی »
ز_ متوسط قیمت تولید برق: حاصل تقسیم در دوره دوازده ماھه قبلی، که توسط مدیریت شبکه در پایان ھر ماه محاسبه و اعلام می شود. « به شبکه حاصل تقسیم کل ھزینه سوخت نیروگاھھای حرارتی فعال در بازار » منھای « متوسط نرخ تولید برق »
س_ متوسط قیمت تبدیل انرژی: در دوره دوازده ماھه قبلی، که توسط مدیریت شبکه در پایان ھر ماه محاسبه و اعلام « عمده فروشی بر کل انرژی تحویلی آنھا به شبکه می شود.
ارزش حرارتی سوخت مصرفی » به « انرژی تحویلی نیروگاھھای حرارتی به شبکه برق »
ش_ متوسط بازده نیروگاھھای حرارتی: نسبت در دوره دوازده ماھه قبلی، که توسط مدیریت شبکه در پایان ھر ماه محاسبه و اعلام می شود. « آنھا
در دوره دوازده ماھه قبلی، که توسط مدیریت شبکه در پایان ھر ماه محاسبه و اعلام می شود.
ص_ متوسط ضریب آمادگی: متوسط نسبت انرژی آماده تولید نیروگاھھای فعال در بازار عمده فروشی برق به انرژی نامی قابل تولید این نیروگاھھا در دوره دوازده ماھه قبلی، که توسط مدیریت شبکه در پایان ھر ماه محاسبه و اعلام می شود.

ماده ۲ به منظور ترغیب مؤسسات داخلی به تولید ھرچه بیشتر برق، عرضه کنندگان برق می توانند، برق در اختیار خود را به روشھای زیر عرضه و از تضمین ھای موضوع این آیین نامه استفاده نمایند:
استفاده از امکانات شبکه برق کشور برای فروش به مصرف کنندگان موردنظر.
عرضه به بازار عمده فروشی برق کشور برای خرید آن توسط مدیریت شبکه.
عقد قراردادھای بلندمدت فروش با توانیر و یا مدیریت شبکه.
فروش برق به نرخھای تضمینی.
ماده ۳ شرکتھای برق منطقه ای مکلفند اتصال واحدھای تولیدی، و ھمچنین مصرف کنندگان طرف قرارداد با عرضه کنندگان، که
استانداردھای فنی را تأمین و ھزینه اتصال به شبکه برق را پرداخت کرده اند، به شبکه برق کشور برقرار نمایند. پس از برقراری اتصال و نیز رعایت استانداردھای فنی الزامی بوده و در صورت تخطی از این استانداردھا، تولیدکنندگان و یا مصرف کنندگان ذی ربط ملزم به جبران ھزینه ھا و خسارات وارد آمده به شبکه بر اساس دستورالعملھای مصوب وزارت نیرو خواھند بود.
ماده ۴ عرضه کننده می تواند تمام و یا بخشی از برق در اختیار خود را براساس قرارداد(ھای) معین، به مصرف کننده(ھای) موردنظر به فروش برساند. مدیریت شبکه موظف است با دریافت ھزینه استفاذه از شبکه (ھزینه ترانزیت) برق را بین عرضه کننده و مصرف کننده(ھا) ترانزیت نماید.
تبصره ۱ ترانزیت برق به خارج از کشور از شمول این آیین نامه مستثنی می باشد.
تبصره ۲ عرضه کننده موظف است با ارایه درخواست خود (متضمن پذیرش مفاد این آیین نامه، ارایه مشخصات تحویل و مصرف برق و سایر اطلاعات لازم) به مدیریت شبکه، قبل از عقد این قرارداد(ھا) تأییدیه دریافت نماید.
تبصره ۳ عرضه کننده ھمچنین می تواند با رعایت چارچوب ھای تعیین شده توسط وزارت نیرو و مفاد قرارداد(ھای) منعقده با مصرف کننده (ھا) بخشی (از نظر مقدار و یا زمان) از برق در اختیار خود را به بازار عمده فروشی برق (موضوع ماده ۵ این آیین نامه) عرضه نماید مصرف کننده نیز با رعایت چارچوبھای تعیین شده توسط وزارت نیرو و مفاد قراردادھای منعقده با عرضه کننده(ھا) می تواند ھمزمان بخشی (از نظر مقدار و یا زمان) از انرژی مورد نیاز خود را مستقیما از بازار عمده فروشی و یا از شرکتھای برق منطقه ای، براساس مقررات مربوط، خریدازی نماید.
تبصره ۴ ھزینه ترانزیت در شبکه برق کشور در سطح ولتاژ انتقال و فوق توزیع ماھانه برابر ۳۷ ھزار ریال به ازای ھر کیلووات ظرفیت ترانزیت در محل تحویل به شبکه (صرفنظر از میزان استقاده از این ظرفیت در طول ماه) می باشد. این ھزینه برای حالاتی که از ظرفیت موجود شبکه استفاده مؤثر به عمل می آید بر اساس دستورالعمل مصوب وزارت نیرو قابل کاھش است.
تبصره ۵ به منظور تشویق تولید مقیاس کوچک در مراکز مصرف، این تولیدکنندگان می توانند برق تولیدی خود را بدون پرداخت ھزینه ترانزیت به طور مستقیم از طریق شبکه فشار متوسط یا ضعیف به نقاط مصرف برسانند و یا برق تولیدی خود را براساس نرخھای تضمینی موضوع بند
ماده ( ۸) این آیین نامه، به علاوه ده درصد، به شبکه برق به فروش برسانند. « ب »
تبصره ۶ در صورتی که مشترک شرکت برق منطقه ای اقدام به تولید کل یا بخشی از برق مصرفی خود (که طبق قرارداد منعقد شرکت برق منطقه ای موظف به تأمین آن است) نماید و بار شبکه را نسبت به قبل کاھش دھد، می تواند ضمن دریافت مبالغ پرداختی بابت ھزینه ھای عمومی برقراری انشعاب ( حداکثر تا میزان ظرفیت مطمئن نیروگاه خود)، انشعاب پشتیبان (بدون پرداخت حق انشعاب) دریافت نماید. وزارت نیرو می تواند به منظور تشویق سرمایه گذاری در محل مصرف، متناسب با شرایط شبکه و تراز تولید و مصرف، تخفیف لازم در ھزینه اتصال را منظور نماید.
ماده ۵ عرضه کننده می تواند (تمام یا بخشی از) برق در اختیار خود را در چارچوب مقررات بازار برق ایران به بازار عمده فروشی عرضه نماید. مدیریت شبکه موظف است برای تمام عرضه کنندگان شرایط عرضه ظرفیت و رقابت عاری از تبعیض برای تولید انرژی و فروش آن در بازار را فراھم نماید.

« پرداخت بابت آمادگی »، تبصره ۱ در صورت تحقق آمادگی ابرازشده و ارایه خدمات جانبی توسط نیروگاه، در چارچوب مقررات بازار برق ایران تضمین و براساس نرخ پایه (موضوع تبصره ۲ این ماده) و ضریب تعدیل (موضوع تبصره ۳ این ماده) صورت خواھدگرفت.
در سال ۱۳۸۴ برابر با ۷۲ ریال به ازای یک کیلووات قدرت آماده تحویل به شبکه برای یک « پرداخت بابت آمادگی » تبصره ۲ نرخ پایه در سالھای بعدی برنامه چھارم، با توجه به تغییر در ھزینه ھای سرمایه گذاری « پرداخت بابت آمادگی » ساعت می باشد.تغییر نرخ پایه احداث نیروگاه حرارتی تأمین بار در ساعات اوج مصرف و متوسط ھزینه اتصال به شبکه، پس از اخذ نظر سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور توسط وزیر نیرو تعیین می شود.
تبصره ۳ ضریب تعدیل، براساس پیش بینی ضریب ذخیره شبکه برای ھرساعت از روزھای سال و میزان خدمات جانبی ارایه شده توسط نیروگاه، در چارچوب مقررات بازار برق ایران تعیین و اعلام می شود.
متوسط وزنی این ضرایب برای مجموعه نیروگاھھای فعال در بازار عمده فروشی برای طول سال برابر یک خواھد بود.
تبصره ۴ در صورت درخواست عرضه کننده، مدیریت شبکه موظف است در چارچوب مفاد این ماده با وی قرارداد بلندمدت منعقد و آن را در چارچوب مقررات بازار برق ایران تضمین نماید.
« پرداخت بابت آمادگی » ماده ۶ شرکت توانیر مجاز است با عرضه کننده و یا متقاضی واجد شرایط برای احداث نیروگاه قرارداد بلندمدت خرید برق و یا قرارداد بلندمدت تبدیل انرژی منعقد نماید.
شرایط و نرخ در مواردی که معامله از طریق مناقصه انجام می شود بر اساس نتیجه مناقصه تعیین خواھد شد.
برای ) « متوسط نرخ تبدیل انرژی » برای قراردادھای بلندمدت خرید برق) و یا ) « متوسط نرخ تولید برق » در سایر موارد نرخ حداکثر برابر با
قراردادھای بلندمدت انرژی) در زمان انعقاد قرارداد پس از اعمال ضرایب تعدیل موضوع ماده ( ۷) این آیین نامه خواھدبود. این نرخ ناظر به
شرایط پایه بوده و متناسب با تغییر در این شرایط تعدیل خواھدشد. متوسط بازده نیروگاھھای حرارتی، تولید انرژی متناسب با رفتار بار
شبکه و تعھد به تولید با متوسط ضریب آمادگی از اھم شرایط پایه است. شرکت توانیر مکلف است گزارش توجیھی تعدیلات اعمالی را در
ھر موردبه تأیید وزارت نیرو برساند.
ماده ۷ در قراردادھای بلندمدت، نرخ پایه پرداخت بابت آمادگی، متوسط نرخ تولید برق، متوسط نرخ تبدیل انرژی و ھزینه ترانزیت براساس
طول دوران تعھد خرید برق از عرضه کننده و یا ارایه خدمات ترانزیت به او، با اعمال ضرایب زیر تعدیل خواھدشد:
شرح مدت اعتبار قرارداد
ضریب تعدیل تا ۵ سال تا ۱۰ سال ۱۰ سال و بیشتر
نرخ پایه پرداخت بابت آمادگی، متوسط نرخ تبدیل انرژی، متوسط نرخ تولید برق
۹۰/۰ ۹۴/۰ ۹۸/۰
۱۰/۱ ۰۵/۱ ۰۰/ ھزینه ترانزیت ۱
ھمچنین در قراردادھای بلندمدت موضوع این آیین نامه نرخ پایه پرداخت آمادگی، متوسط نرخ تولید برق، متوسط نرخ تبدیل انرژی و ھزینه
ترانزیت در طول دوره قراردادبه شرح زیر تعدیل و در قرارداد درج می شود.
ضریب تعدیل نرخھای CPI شاخص قیمت خرده فروشی a ( متوسط نرخ تسعیر ارز (یورو a-1
در ابتدای سال پر داخت × در یکماھه قبلاز موعد پرداخت
(سال عقد قرارداد سال پرداخت) = مندرج در قراردادھای
۰۲،۱ ) متوسط نرخ تسعیر ارز (یورو) شاخص قیمت خرده فروشی بلندمدت )
در یکساله قبل از زمان عقد قرارداد در ابتدای سال عقد قرارداد
۷۵ مجاز می باشد و قرارداد براساس آن تنظیم و مبادله می شود. / ۲۵ تا ۰ / بین ۰ a در رابطه فوق انتخاب ضریب
تبصره ۱ پیش بینی نحوه پرداخت و نرخ متفاوت در دوره قرارداد با ترتیبات یادشده مجاز است، مشروط بر آنکه ارزش فعلی پرداختھا در دوره
قرارداد را تغییر ندھد. محاسبه ارزش فعلی براساس حداقل نرخ سود مصوب شورای پول و اعتبار در زمان عقد قرارداد به علاوه دو درصد
%۲ ) خواھد بود. )
تبصره ۲ دوران تعھد موضوع این ماده از زمان تحویل انرژی به شبکه بوده و شامل دوره ساخت نیروگاه نمی شود. ھمچنین این دوران نباید
محدوده فعالیت سازگار با استانداردھای زیست محیطی را نقض نماید.
ماده ۸ مدیریت شبکه مکلف است حسب انتخاب قبلی تولیدکننده به یکی از دو روش زیر برق تولیدشده را به صورت تضمینی خریداری
نماید:
الف در چارچوب بازار عمده فروشی برق براساس تبصره ھای ماده ( ۵) این آیین نامه.
ب براساس نرخھای ذیل:
۱ ساعات عادی ۱۱۰ ریال به ازای ھر کیلووات.
۲ ساعات کم باری ۵۰ ریال به ازای ھر کیلووات ساعت.
۳ ساعات اوج بار ۲۸۰ ریال به ازای ھر کیلووات ساعت در صورت تضمین تولیدکننده نسبت به تحویل انرژی برق در ساعات اوج بار به میزان
مقرر در قرارداد مربوط و ۱۵۰ ریال به ازای ھر کیلووات ساعت در غیر این صورت.
۴ در ماھھای خرداد و سه ماھه تابستان ۶۰ درصد به ارقام فوق اضافه می شود.
۵ در ماھای آذر و دی و بھمن ۲۰ درصد به ارقام فوق اضافه می شود.
تبصره ۱ ارقام مندرج در این ماده براساس نرخ سوخت نیروگاھی محاسبه شده است.
این ماده توسط وزارت نیرو ابلاغ خواھدشد. « ب» تبصره ۲ دستورالعمل اجرایی بند
ماده ۹ چنانچه نرخ سود تحویلی به نیروگاه (اعم از دولتی و غیر دولتی) برای تولید و عرضه برق از طریق شبکه و برای مصرف داخل کشور
بیش از نرخ سوخت نیروگاھی باشد(ازجمله در مواردی که سوخت مصرفی نیروگاه از انشعاب غیر نیروگاھی تأمین می شود)، مابه التفاوت
آن براساس متوسط بازده نیروگاھھای حرارتی از محل اعتبارات یارانه انرژی در بودجه ھای سالانه، موضوع ردیف یارانه حاملھای انرژی مندرج
در جدول شماره ( ۴) قانون برنامه چھارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرھنگی جمھوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۳ تأمین و به
تولیدکننده پرداخت خواھدشد. این مابه التفاوت از سال ۱۳۸۵ قابل پرداخت است.
تبصره ۱ گاز طبیعی سوخت اصلی نیروگاھھای حرارتی محسوب می شود.در مواقع حمبود گاز و یا بروز دلایل فنی در شبکه گاز، مابه
التفاوت نرخ سوخت مایع مصرفی با نرخ نیروگاھی آن از محل اعتبارات این ماده به شرح یادسده پرداخت می شود.
تبصره ۲ مسؤولیت عقد قرارداد برای تأمین سوخت و پرداخت ھزینه ھای مربوط، به جز در مورد قراردادھای بلندمدت تبدیل انرژی، برعھده
عرضه کننده می باشد.
تبصره ۳ نیروگاھھای حرارتی که بازده آنھا بیشتر(کمتر از متوسط بازده نیروگاھھای حرارتی باشد، مشمل پاداش(جریمه) برای صرفه
ماده ( ۱۰ ) و « ب» جویی در مصرف سوخت( مصرف مازادسوخت) خواھندشد. میزان پاداش (جریمه) براساس مابه التفاوت نرخ موضوع بند
نرخ نیروگاھی محاسبه و توسط مدیریت شبکه پرداخت (دریافت) می شود.
ماده ۱۰ به منظور ترغیب و تشویق بخش خصوصی به سرمایه گذاری در زمینه نیروگاھھایی که از انرژی تجدیدنظر و یا بازیافت حرارت
استفاده می نمایند:
الف بابت عدم انتشار آلاینده ھا و حفاظت از محیط زیست به ازای ھر کیلووات ساعت برق تولیدی توسط این قبیل نیروگاھھا از محل اعتبار
طرح شماره ۴۰۴۰۴۰۰۲ در بودجه ھای سنواتی با تأیید سازمان مدیریت و برنامه یزی کشور و توسط سازمان حفاظت محیط زیست پرداخت
خواھدشد.
ب معادل ارزش سوخت صرفه جویی شده به وسیله این قبیل نیروگاھھا، براساس نرخ سوخت گاز طبیعی وارداتی و با احتساب متوسط
بازده نیروگاھھای حرارتی از محل اعتبارات مذکور در ماده ( ۹) این آیین نامه پرداخت خواھدشد.
،( ماده ۱۱ توانیر و مدیریت شبکه موظفند نمونه قراردادھای موضوع این ایین نامه، از جمله قرارداد اتصال به شبکه موضوع ماده ( ۳
قراردادھای فی مابین عرضه کننده با مصرف کننده با مدیریت شبکه موضوع ماده ( ۴)، قراردادھای عرضه برق به بازار عمده فروشی موضوع
ماده ( ۵) و قراردادھای بلندمدت تولید برق و تبدیل انرژی موضوع ماده ( ۶) را به تأیید وزارت نیرو رسانده و منتشر نمایند.
ماده ۱۲ مقررات این آیین نامه، تولید برق برای مصارف داخلی و ترانزیت برق در داخل کشور و یا به داخل کشور را شامل می گردد و تولید
برق با ھدف صادرات و با ترانزیت به خارج از کشور را در بر نمی گیرد.
معاون اول رئیس جمھور محمدرضا عارف
نوع : تصویب نامه شماره انتشار : ۱۷۵۷۵
۱۳۸۴ تاریخ ابلاغ : /۳/ تاریخ تصویب : ۲۹
دستگاه اجرایی :وزارت نیرو
سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور